Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ama aromalar daha geç açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ve burnun duyduğu koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı çok zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile not deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.